Belirsiz Whitepaper'ın Özellikleri
1. Yüzeysel Açıklamalar: Teknoloji veya projenin nasıl çalıştığına dair net olmayan, genel ifadeler.
2. Eksik Teknik Detaylar: Blockchain altyapısı, akıllı sözleşme kodlaması gibi detaylar hakkında bilgi eksikliği.
3. Karmaşık Jargon: Gereksiz karmaşık ifadelerle yatırımcıyı etkilemeye çalışmak.
4. Belirsiz Hedefler ve Zaman Çizelgesi: Projenin gerçekleştirilmesiyle ilgili net bir yol haritası olmaması.
5. Kopyalanmış veya Plagiarized İçerik: Başka projelerden alınan veya tamamen kopyalanmış bölümler.
Whitepaper'ı Araştırma ve Değerlendirme
1. Ekip Analizi:
Whitepaper'da belirtilen ekip üyelerinin isimlerini, geçmişlerini ve sosyal medya hesaplarını doğrulayın.
Bağlantı noktaları: LinkedIn, Twitter, GitHub gibi platformları kullanın.
2. Projenin Teknik Detayları:
Blockchain altyapısının, kullanılan teknolojinin ve projenin amacıyla ilgili detaylara odaklanın. Teknik ifadelerin gerçekliğini anlamak için uzman görüşü alın.
3. Yol Haritası ve Vaatler:
Projenin net ve uygulanabilir bir yol haritası olup olmadığını inceleyin. Gerçekçi olmayan vaatler sunuyorsa şüphelenin.
4. Topluluk ve Medya:
Proje hakkında yatırımcı forumlarında (Reddit, Bitcointalk gibi) yapılan yorumları okuyun. Resmi sosyal medya hesaplarının etkinliğini ve toplulukla etkileşimlerini kontrol edin.
Hangi Düzenleyici Kurumlar Onaylar ve Araştırma Nasıl Yapılır?
ICO’lar genellikle belirli düzenleyici kurumların onayına tabi olabilir. Aşağıda bazı ana düzenleyici kurumlar ve araştırma yöntemleri yer alıyor:
1. Amerika Birleşik Devletleri:
SEC (Securities and Exchange Commission): ICO’nun menkul kıymet yasalarına uygun olup olmadığını denetler.
Araştırma: SEC’in resmi web sitesindeki EDGAR sisteminden ICO ile ilgili belgeleri sorgulayabilirsiniz.
2. Avrupa Birliği:
ESMA (European Securities and Markets Authority): ICO’ların yatırımcı koruma kurallarına uygunluğunu denetler.
Araştırma: ESMA’nın web sitesinden ICO ile ilgili duyurulara ulaşabilirsiniz.
3. Türkiye:
SPK (Sermaye Piyasası Kurulu): ICO’ların sermaye piyasası mevzuatına uyumunu inceler.
Araştırma: SPK’nın web sitesindeki duyurular ve şikayet hattı kullanılabilir.
4. Diğer Ülkeler:
Ülkeye göre düzenleyici kurumlar farklılık gösterir. Örneğin, İngiltere'de FCA (Financial Conduct Authority) veya Kanada'da CSA (Canadian Securities Administrators) gibi kurumlar.
Araştırma için İzlenebilecek Adımlar:
1. Projenin beyannamelerini ve lisanslarını resmi düzenleyici kurumların web sitelerinde sorgulayın.
2. ICO’nun bir düzenleyici kuruma kayıtlı olup olmadığını kontrol edin.
3. Proje web sitesinin "uyumluluk" veya "hakkımızda" bölümünde verilen bilgileri doğrulayın.
Dolandırıcılara Karşı Dava Açmak için Tespit Süreci
1. Blockchain Analizi:
Blockchain üzerindeki işlem geçmişi takip edilerek dolandırıcıların cüzdan adresleri bulunabilir. Bunun için Chainalysis gibi araçlar kullanılabilir.
2. IP ve Hosting Bilgileri:
Projenin web sitesi üzerinden domain ve hosting bilgileri WHOIS veritabanı ile sorgulanabilir.
3. Ekip Üyeleri:
Sahte veya gerçek kişiler olup olmadıklarını belirlemek için kimlik bilgileri ve sosyal medya hesapları incelenir.
4. Hukuki Süreç:
Bir avukat veya siber suç uzmanı yardımıyla, dolandırıcıların yer aldığı ülkeye uygun bir yasal süreç başlatılır.
Yetkili Merciler: SPK, siber suç birimleri veya uluslararası hukuk firmaları.